Nguyễn Thị Ngọc Xuân - Người tô đẹp quê hương bằng những điệu múa

Tôi gặp chị Ngọc Xuân tại buổi tổng duyệt chương trình nghệ thuật đặc biệt Chào năm mới 2026 do Báo và phát thanh, truyền hình Tây Ninh tổ chức vào cuối năm 2025 tại Quảng trường Tô Quyền, phường Tân Ninh. Chị là Trưởng Vũ đoàn Bạch Dương, cộng tác cùng chương trình với vai trò biên đạo múa, đạo diễn các tiết mục trong chương trình.

Thành công bằng nghị lực và tình yêu với nghề

Chị Xuân kể, chị bén duyên với nghề múa khi mới mười tám, đôi mươi. Khi ấy, chị là cộng tác viên Đội Tuyên truyền lưu động của Trung tâm Văn hóa tỉnh. Càng đi diễn, chị lại càng say mê với bộ môn nghệ thuật này và quyết định đi học bài bản để trở thành một nghệ sĩ thực thụ.

Nhưng con đường nghệ thuật ấy gặp rất nhiều gian nan, thử thách. Và thử thách đầu tiên chính là sự phản đối từ gia đình. Chị tâm sự: “Thời đó, bộ môn nghệ thuật múa chưa phát triển, vẫn còn bị xem là “xướng ca vô loài”, nhiều cạm bẫy nên ba mẹ tôi ngăn cản rất nhiều. Nhưng vì mê múa quá nên tôi đã quyết định tạm ngưng việc học đại học chuyển qua học múa chuyên nghiệp tại Trường múa TP. Hồ Chí Minh 3 năm. Sau đó tôi tiếp tục trau dồi chuyên môn với ngành Biên đạo múa 4 năm và tốt nghiệp thạc sĩ Quản lý văn hóa của Trường Đại học Văn hóa TP. Hồ Chí Minh. Càng học, tôi càng thấy rõ con đường sự nghiệp của mình”.

Để tìm cơ hội nghề nghiệp, năm 2003, chị Xuân cùng một số bạn bè thành lập Vũ đoàn trẻ mang tên Bạch Dương, nhận biểu diễn cho các chương trình nghệ thuật nhỏ, lẻ tại TP.Hồ Chí Minh. Sau hơn 1 năm thành lập, các thành viên dần tìm hướng đi riêng, vũ đoàn đứng trước nguy cơ tan rã.

Chị Xuân lại đứng ra tìm mọi cách duy trì hoạt động cho vũ đoàn. Chị tìm cách kết nối các chương trình nghệ thuật và dần tìm được chỗ đứng trong ngành biểu diễn nghệ thuật tại TP.Hồ Chí Minh. Sau 2 năm kiên trì, năm 2005, Vũ đoàn chính thức đi vào hoạt động, tích cực tham gia các show diễn trong và ngoài TP.Hồ Chí Minh.

Sau 20 năm nỗ lực theo đuổi đam mê, Vũ đoàn Bạch Dương của chị Xuân ngày càng lớn mạnh với gần 50 thành viên, tham gia biểu diễn khắp các tỉnh, thành trong cả nước.

Đến nay, chị đã có 18 năm gắn bó, cộng tác với vai trò biên đạo múa cho các chương trình nghệ thuật của Đài Phát thanh - Truyền hình TP.Hồ Chí Minh như các chương trình cầu truyền hình HTV, Chuông vàng vọng cổ, Vầng trăng cổ nhạc, Ngân mãi chuông vàng,… và nhiều lễ kỷ niệm lớn của TP.Hồ Chí Minh.

Bản thân chị cũng đạt nhiều thành tích: Top 3 chương trình Ngôi sao phương Nam của Đài Phát thanh - Truyền hình Vĩnh Long; giải Biên đạo múa xuất sắc của chương trình Giai điệu quê hương TP.Hồ Chí Minh năm 2000 và 2022; giải B Liên hoan Múa TP.Hồ Chí Minh mở rộng của Hội nghệ sĩ Múa TP.Hồ Chí Minh năm 2020; giải Nhất chương trình Giai điệu quê hương TP.Hồ Chí Minh năm 2020 và 2022 và nhiều giải thưởng cao trong các hội thi của TP.Hồ Chí Minh, các tỉnh và toàn quốc.

Mang những điệu múa tô đẹp quê hương

Sau nhiều năm nuôi dưỡng và phát triển niềm đam mê nơi đất khách, chị Xuân - cùng niềm đam mê ấy - về cống hiến cho quê hương Tây Ninh. Bằng những điệu múa, chị đã góp phần tô đẹp các chương trình nghệ thuật lớn của tỉnh. Có thể kể đến một số chương trình như: 45 năm Chiến thắng Tua Hai (2005), 30 năm Giải phóng Tây Ninh (2005), Lễ đón nhận Bằng xếp hạng Di tích Quốc gia đặc biệt - Căn cứ Trung ương Cục miền Nam (2012), nhiều năm tham gia Lễ hội văn hóa – du lịch Nghề làm bánh tráng phơi sương Trảng Bàng, Lễ kỷ niệm 180 năm - Tây Ninh hình thành và phát triển (2016), Lễ hội Nghệ thuật chế biến món ăn chay tỉnh Tây Ninh (2023), các chương trình Mừng Đảng - Mừng xuân của tỉnh,…

Với chị Xuân, nghệ sĩ múa là những người góp phần gìn giữ và phát triển văn hóa. Những tiết mục múa do chị dàn dựng luôn lấy yếu tố văn hóa làm điểm nhấn. Mỗi bài hát, mỗi tiết mục là một câu chuyện.

“Tôi muốn truyền tải cho người xem những câu chuyện ấy bằng biểu diễn hình thể, bằng những động tác múa, qua đó, tạo nên câu chuyện âm nhạc đầy cảm xúc”- chị Xuân chia sẻ.

Khi biểu diễn ở quê nhà, chị khéo léo đưa văn hóa bản địa vào bài múa. Chị biên đạo rất nhiều bài múa ấn tượng về văn hóa Tây Ninh. Tiêu biểu có thể kể đến các tiết mục như Sương trời của mẹ, Yêu sao làng nghề bánh tráng phơi sương (Lễ hội văn hóa – du lịch Nghề làm bánh tráng phơi sương Trảng Bàng), tiết mục Hào hùng Tây Ninh, hoạt cảnh Ngọn lửa Tua Hai -  trong chương trình Lễ kỷ niệm 50 năm chiến thắng Tua Hai (2010), múa Hương sắc Tây Ninh trong Lễ hội Nghệ thuật chế biến món ăn chay tỉnh Tây Ninh (2023).

Và mới đây nhất là tiết mục múa “Những năm Ngọ vang dội non sông” trong chương trình nghệ thuật đặc biệt Chào năm mới 2026 do Báo và phát thanh, truyền hình Tây Ninh tổ chức.

Đặc biệt, chị cũng chọn đề tài tốt nghiệp thạc sĩ Quản lý văn hóa là về văn hóa Tây Ninh: “Nghệ thuật múa trống Chhay-Dăm” - di sản văn hoá phi vật thể quốc gia.

“Mỗi khi được biểu diễn trên mảnh đất quê hương, tôi cảm thấy đầy tự hào và xúc động. Vì giờ đây, tôi có thể đem những gì mình được học, trải nghiệm về cống hiến cho quê nhà. Tôi luôn trân trọng mỗi cơ hội được về quê nhà làm việc, biểu diễn” – Chị Xuân tự hào nói./.