Khi công nghệ đi vào đời sống

Từ hạ tầng số đến kỹ năng số trong cộng đồng

Sau khi hoàn tất việc hợp nhất đơn vị hành chính, tỉnh tập trung cấu trúc lại toàn bộ hệ thống nền tảng số dùng chung nhằm bảo đảm vận hành thông suốt mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Các hệ thống ứng dụng phục vụ chỉ đạo, điều hành, tác nghiệp của chính quyền được kịp thời cập nhật, chuẩn hóa và triển khai đồng bộ trong toàn hệ thống chính trị.

Song song đó, công tác tập huấn, hướng dẫn sử dụng các nền tảng số được tổ chức rộng khắp cho đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, giúp nâng cao năng lực số, đáp ứng yêu cầu cải cách hành chính, phục vụ người dân và doanh nghiệp ngày càng tốt hơn. Đây được xem là tiền đề quan trọng để phong trào Bình dân học vụ số đi vào chiều sâu, tránh hình thức, bảo đảm hiệu quả thực chất. Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Bùi Nguyên Khởi cho biết, xác định người dân là trung tâm của CĐS, thời gian qua, ngành chủ động phối hợp các cơ quan, đơn vị triển khai nhiều mô hình thiết thực, dễ tiếp cận, phù hợp với từng nhóm đối tượng. Trọng tâm là nâng cao kỹ năng số cộng đồng, thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt và mở rộng tương tác hai chiều giữa chính quyền với người dân.

Nổi bật trong đó là việc triển khai mô hình điểm Đại sứ số - Gia đình số, cùng với ban hành Bộ tiêu chí đánh giá kết quả thực hiện phong trào Gia đình số, làm cơ sở đo lường mức độ tham gia, thụ hưởng và lan tỏa CĐS tại cơ sở. Thông qua rà soát, ghi nhận thực tế tại 96 xã, phường, nhiều mô hình sáng tạo đã được hình thành, nhất là trong đợt cao điểm hưởng ứng Ngày CĐS quốc gia. Các hoạt động tập trung vào 3 trụ cột chính: phổ cập kỹ năng số thông qua phong trào Bình dân học vụ số, Đi từng ngõ, gõ từng nhà; thúc đẩy kinh tế số với các mô hình thanh toán không dùng tiền mặt và xây dựng xã hội số dựa trên nền tảng dữ liệu, kết nối, tương tác thông minh.

Những mô hình cơ sở đưa chuyển đổi số chạm đến người dân

Tại phường Long An, mô hình Tiểu thương số - Chợ dân sinh không dùng tiền mặt được triển khai tại chợ Tân An đã tạo hiệu ứng tích cực. Phường phối hợp Viettel Tây Ninh tuyên truyền, hướng dẫn chữ ký số, thanh toán không dùng tiền mặt, tiếp cận hơn 500 hộ dân và tiểu thương. Bí thư Đoàn phường Long An Nguyễn Thái Nhân cho biết, việc “cầm tay chỉ việc”, hướng dẫn trực tiếp giúp tiểu thương mạnh dạn thay đổi thói quen, từng bước tiếp cận phương thức kinh doanh hiện đại.

Ở khu vực nông thôn, nhiều địa phương lựa chọn xây dựng mô hình Ấp thông minh làm hạt nhân CĐS. Xã Rạch Kiến sau khi thí điểm thành công tại ấp Xoài Đôi và ấp 5 đã xây dựng kế hoạch nhân rộng ra 15 ấp còn lại, tập trung số hóa dữ liệu dân cư, quản lý hạ tầng và hình thành kênh tương tác hai chiều giữa chính quyền và người dân. Tương tự, xã Mỹ Quý triển khai số hóa dữ liệu khoảng 900 hộ dân, bảo đảm hạ tầng viễn thông, Internet, camera an ninh và wifi công cộng tại trụ sở ấp văn hóa.

Không chỉ dừng ở hạ tầng, CĐS còn gắn với cải thiện chất lượng phục vụ người dân. Xã Thạnh Lợi triển khai chiến dịch Đi từng ngõ, gõ từng nhà, hỗ trợ hơn 1.000 lượt người dân đăng ký VNeID mức 2, cung cấp hồ sơ đất đai và cập nhật dữ liệu nhà đất. Xã Đức Hòa đạt kết quả nổi bật trong đăng ký chữ ký số cá nhân, với hơn 400 người dân được hỗ trợ đăng ký thành công tại Trung tâm Phục vụ hành chính công xã, đồng thời tổ chức Lễ phát động “Bình dân học vụ số” thu hút hơn 150 người tham gia.

Phong trào cũng lan tỏa mạnh mẽ trong trường học. Xã Tân Thành tổ chức 7 buổi tuyên truyền tại các trường tiểu học và THCS, thu hút 4.366 lượt cán bộ, giáo viên, học sinh hưởng ứng Ngày CĐS quốc gia. Xã Phước Vĩnh Tây hoàn thành phổ cập kỹ năng số cho 100% học sinh THCS với hơn 1.000 em được trang bị kiến thức, kỹ năng phục vụ học tập, nghiên cứu và sáng tạo.

Ở phường Khánh Hậu triển khai mô hình Tuyến đường không dùng tiền mặt, vận động 106 hộ kinh doanh tham gia; lắp đặt các điểm wifi miễn phí và tổ chức tập huấn AI cho cán bộ, công chức, Tổ Công nghệ số cộng đồng. Phường Trảng Bàng phối hợp Vietinbank hỗ trợ tiểu thương sử dụng thanh toán không tiền mặt, cung cấp máy POS và đặc biệt hướng dẫn người cao tuổi, đối tượng bảo trợ xã hội mở tài khoản nhận trợ cấp hằng tháng. Bên cạnh đó, nhiều mô hình mới tiếp tục được triển khai hiệu quả như Mini App số thông minh tại xã Châu Thành, giúp cung cấp dịch vụ công trực tuyến, tiếp nhận phản ánh, tra cứu thủ tục hành chính ngay trên nền tảng Zalo quen thuộc hay mô hình điểm danh thông minh tại xã Long Cang, thúc đẩy CĐS giáo dục, tăng cường kết nối giữa nhà trường - phụ huynh - học sinh.

Từ những mô hình cụ thể, sát thực tiễn ở cơ sở có thể thấy, CĐS không còn là câu chuyện của riêng chính quyền hay ngành chuyên môn mà đang dần trở thành kỹ năng thiết yếu của mỗi người dân. Khi công nghệ được triển khai theo hướng dễ tiếp cận, dễ sử dụng và lấy người dân làm trung tâm, CĐS sẽ thực sự trở thành động lực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng chính quyền hiện đại, phục vụ ngày càng tốt hơn nhu cầu của người dân./.