Honda và Yamaha tham gia, cuộc đua trạm đổi pin xe máy điện bắt đầu nóng

Dưới áp lực chuyển dịch sang phương tiện xanh, thị trường xe máy điện Việt Nam đang chứng kiến một bước ngoặt quan trọng, khi hạ tầng năng lượng bắt đầu trở thành "mặt trận" cạnh tranh mới. Trong đó nổi bật có mô hình trạm đổi pin nhanh.

Sau giai đoạn khởi động với sự dẫn dắt của các doanh nghiệp nội địa, mô hình này đang ngày càng nhân rộng với sự góp mặt của nhiều thương hiệu, nhà phân phối xe máy tên tuổi. Đặc biệt là Honda, Yamaha.

Hai "ông lớn" xe máy Nhật Bản "tham chiến"

Trong nhiều năm, Honda, Yamaha vốn là những trụ cột ở thị trường xe máy Việt Nam từ sản phẩm đến dịch vụ hậu mãi. Tuy nhiên, ở mảng xe máy điện, cả hai trước đây tỏ ra khá thận trọng. Honda chủ yếu "nhá hàng" sản phẩm, triển khai thử nghiệm từng bước. Trong khi Yamaha dù đã trình làng dòng xe điện duy nhất (Yamaha Neo's) từ vài năm trước, nhưng sau đó vẫn chưa có thêm nhiều động thái.

Phải đến nửa cuối năm 2025, khi thị trường xe máy điện Việt Nam bước sang giai đoạn tăng tốc, hai "ông lớn" xe máy Nhật Bản mới bắt đầu thể hiện rõ quyết tâm hơn. Honda bên cạnh việc mở bán mẫu xe đầu tiên ICON e: đã bắt đầu triển khai thêm mô hình đổi pin thử nghiệm cho khách thuê mẫu xe CUV e:, với hệ thống trạm đổi pin đặt tại một số đại lý ủy nhiệm lớn, nhằm khảo sát nhu cầu thực tế người dùng Việt Nam.

Trong khi, Yamaha dù chưa tung ra thêm xe mới nhưng cũng vừa công bố kế hoạch triển khai xây dựng hệ thống trạm đổi pin quy mô lớn như Honda. Trước mắt, trong giai đoạn đầu, hãng sẽ vận hành dịch vụ này thông qua hệ thống đại lý Yamaha Town cùng đối tác ZuttoRide Việt Nam vào đầu năm 2026 nhưng áp dụng thí điểm tại Hà Nội và TPHCM.

Cuộc đua trạm đổi pin dần "nóng máy"

Đáng chú ý, động thái trên của hai "ông lớn" xe máy Nhật Bản không chỉ mang ý nghĩa mở rộng hoạt động kinh doanh, mà còn cho thấy xe máy điện đã đi qua giai đoạn thăm dò. Khi các tên tuổi lớn gia nhập, cuộc đua trạm đổi pin cũng không còn là câu chuyện thử nghiệm công nghệ, mà đang dần "nóng máy", đặt nền móng cho một cuộc tái cấu trúc thị trường xe hai bánh trong thời gian tới.

Trước Honda và Yamaha, nhiều thương hiệu xe điện nội địa và liên doanh khác cũng đang chạy đua xây dựng hạ tầng trạm đổi pin tại Việt Nam. Selex Motors là một trong những đơn vị tiên phong. Hãng này hiện đã có gần 100 trạm đổi pin hoạt động tại Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng và đang mở rộng nhanh ra các tỉnh thành khác.

Giữa năm 2025, VinFast cũng công bố tham vọng xây dựng tới 150.000 trạm đổi pin trên toàn quốc trong vòng 3 năm tới. Đáng nói, ngay trong năm 2025, hãng xe Việt Nam đã bắt tay vào việc xây dựng, lắp đặt đồng thời đặt mục tiêu đạt 50.000 trạm vào cuối năm. Song song đó, VinFast cũng ra mắt thêm nhiều dòng xe máy điện hỗ trợ đổi pin, như Evo Max và các mẫu Max series.

Một cái tên khác thu hút sự quan tâm là TMT Motors. Hãng này năm ngoái cũng công bố kế hoạch hợp tác với Công ty cổ phần Đầu tư Trạm sạc TMT - EGREEN triển khai mạng lưới trạm đổi pin cho cả xe máy lẫn ô tô điện trên toàn quốc.

Ngoài các nhà sản xuất xe, thực tế mạng lưới trạm đổi pin còn thu hút cả những đối tác công nghệ - bán lẻ lớn. Có thể kể đến FPT Shop và Thegioididong. Hai hệ thống bán lẻ lớn này mới đây vừa ký thỏa thuận với V-Green, hướng tới lắp đặt hàng ngàn tủ đổi pin xe máy điện và trạm sạc EV tại các cửa hàng trên khắp cả nước.

Đó là chưa kể, một số cơ quan quản lý địa phương tại Việt Nam gần đây cũng bắt đầu nhận được những đề xuất thúc đẩy cuộc đua trạm đổi pin chung. Điển hình như tại TP.HCM, Sở Xây dựng vừa tiếp nhận đề xuất từ một số công ty, đề nghị lắp đặt khoảng 20.000 tủ đổi pin xe máy điện trên vỉa hè và các khu vực phù hợp, nhằm rút ngắn khoảng cách hạ tầng so với tốc độ tăng trưởng xe điện. Các tủ này được thiết kế nhỏ gọn, gắn trên cột đèn đường, có thể phục vụ nhiều thương hiệu xe khác nhau như Honda, Yamaha, VinFast… nếu kế hoạch được phê duyệt.

'Cú hích' cho tương lai xe máy điện

Nhìn rộng ra có thể thấy rõ, mô hình trạm đổi pin tại Việt Nam đang chuyển rất nhanh, từ ý tưởng sang hành động. Việc Honda, Yamaha, VinFast, Selex Motors, TMT Motors và các đối tác công nghệ, bán lẻ cùng nhập cuộc là dấu hiệu cho thấy mô hình này đang dần định hình, trở thành một hệ sinh thái hay thậm chí một thị trường năng lượng cạnh tranh mới.

Dĩ nhiên, thách thức với mô hình trạm đổi pin vẫn còn nhiều. Từ tiêu chuẩn hóa pin ở tầm quốc gia, chi phí đầu tư, an toàn sử dụng… Nhưng với bước chạy đà mạnh mẽ từ doanh nghiệp (cả nội địa lẫn quốc tế) và sự quan tâm ngày càng rõ của người tiêu dùng; cuộc đua mới này có thể là bước ngoặt cho quá trình chuyển dịch sang xe máy điện bền vững tại Việt Nam trong vài năm tới./.