Liên kết tạo đầu ra ổn định cho rau màu

Hình thành vùng sản xuất lớn, tập trung

Tận dụng những vườn cao su mới trồng, ông Huỳnh Văn Tèo (ngụ xã Tân Lập, tỉnh Tây Ninh) liên kết cùng 10 nông dân khác thuê đất trồng đỏ. Theo ông Tèo, thay vì bỏ đất trống, nhiều chủ vườn trồng cao su cho nông dân thuê hoặc mượn đất trồng xen canh các loại rau màu ngắn ngày, trong đó có bí đỏ. Điều này không chỉ mang lại nguồn thu nhập cho nhiều người mà vườn cao su còn hạn chế được cỏ, tích trữ được một lượng phân bón giúp cây phát triển tốt.

Bí đỏ là loại cây ngắn ngày, trồng từ 75-80 ngày sẽ cho thu hoạch. Để cây ra hoa, đậu trái tốt thì khoảng 45 ngày sau khi trồng, nông dân bắt đầu cho thụ phấn bằng thủ công hoặc bằng việc nuôi ong mật. Chi phí đầu tư trồng bí đỏ khoảng 65-70 triệu đồng/ha. Do trồng với diện tích khoảng 80ha nên khi thu hoạch, nhà vườn nơi đây dễ dàng đưa cơ giới hóa vào đồng ruộng, giúp giải bài toán về công lao động và giảm được một phần chi phí trong sản xuất. Quan trọng hơn, sản lượng lớn, thu hoạch đồng loạt sẽ hạn chế được tình trạng thương lái ép giá; nông dân trồng bí đỏ còn có thể chọn lựa thương lái phù hợp, qua đó góp phần tăng giá trị nông sản.

Ông Tèo chia sẻ: “Trồng xen canh giữa vườn cao su, bí đỏ cho trái đẹp, đều. Trung bình, bí đỏ cho năng suất từ 15-20 tấn/ha. Gia đình tôi trồng bí đỏ hơn 10 năm với diện tích lớn, thu hoạch đồng loạt nên nhiều thương lái chủ động tìm đến mua. Nhờ vậy, nhà vườn có cơ hội chọn thương lái thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào thương lái như trước đây. Sau khi trừ hết chi phí, vụ bí đỏ này, tôi có lợi nhuận hơn 100 triệu đồng/ha”.

Cây trồng chủ lực của xã Tân Lập là mít, sầu riêng, cao su nhưng để cải tạo đất và tăng thu nhập cho nông dân, Hội Nông dân xã khuyến khích trồng xen canh thêm các loại rau màu trong thời gian chờ các cây công nghiệp lâu năm bước vào giai đoạn thu hoạch.

Phó Chủ tịch Hội Nông dân xã Nguyễn Quốc Khánh cho biết: “Mặc dù Hội Nông dân xã khuyến khích nông dân trồng xen canh nhưng yêu cầu phải sản xuất tập trung, phù hợp với thổ nhưỡng và cả nhu cầu của thị trường. Qua đó, nông dân dễ dàng áp dụng các tiến bộ khoa học - kỹ thuật và đưa cơ giới hóa vào đồng ruộng, nhất là tránh được tình trạng "được mùa, rớt giá" hoặc ngược lại. Và thực tế chứng minh, hiện nay, hơn 200ha bí đỏ xen canh giữa rừng cao su đang mang lại thu nhập ổn định cho nông dân, đồng thời giải quyết việc làm thường xuyên cho hàng chục lao động nông thôn”.

Kết nối tiêu thụ nông sản

Với 2.000m² lúa, gia đình ông Châu Văn Xuân (ngụ xã Mỹ Thạnh) chỉ thu hoạch được vài bao lúa. Ngán ngẩm trước tình trạng này, ông bắt đầu cải tạo đất để chuyển sang trồng các loại rau màu khác như bí đao, dưa leo, bầu, mướp,… Trồng rau màu đòi hỏi phải chăm sóc kỹ và nắm vững kỹ thuật nên ông Xuân tích cực tham gia nhiều lớp tập huấn, áp dụng tiến bộ khoa học - kỹ thuật vào mảnh vườn của mình.

Song, ông lại gặp tình trạng "được mùa, rớt giá" hoặc ngược lại, thậm chí có giai đoạn nông sản không ai mua. Ông Xuân nhớ lại: “Mấy vụ liên tiếp, nông sản bị thương lái ép giá, gia đình tôi định bỏ cuộc, không trồng nữa. Nhờ một người quen giới thiệu tham gia Hợp tác xã (HTX) Dịch vụ Nông nghiệp Mỹ Thạnh, từ đó nông sản có chỗ tiêu thụ ổn định, không còn bị thương lái ép giá. Nhờ vậy, gia đình tôi sống "khỏe" hơn. Riêng vụ dưa leo này “trúng mùa, được giá” nên tôi có lợi nhuận khoảng 20 triệu đồng”.

Bà Nguyễn Thị Tím (ngụ xã Mỹ Thạnh) trồng dưa hấu nhưng không có đầu ra ổn định, thường xuyên bị thương lái ép giá. Do đó, bà có ý định chuyển sang trồng bí đao, bầu, khổ qua nhưng thiếu vốn và lo lắng về đầu ra. Biết được ý định của bà, HTX Dịch vụ Nông nghiệp Mỹ Thạnh chủ động cho mượn vốn cải tạo đất, mua lưới, cây làm giàn trồng rau màu, đồng thời cam kết bao tiêu đầu ra nông sản.

Bà Tím chia sẻ: “Tôi thấy đến mùa lũ, rau màu sẽ tăng giá nên mạnh dạn trồng thời điểm này. Bình thường bầu, bí đao bán 10.000-12.000 đồng/kg, riêng vụ này bán 17.000-20.000 đồng/kg. Đặc biệt, HTX còn đến tận nơi thu mua. Nhờ đó, sau khi trừ hết chi phí, tôi thu lợi nhuận gần 200 triệu đồng và hoàn trả lại vốn ban đầu cho HTX”.

Hiện nay, HTX Dịch vụ Nông nghiệp Mỹ Thạnh đến tận nơi thu mua nông sản của hơn 100 nông dân với giá cao hơn bên ngoài khoảng 1.000 đồng/kg. Nhằm khuyến khích nông dân tham gia liên kết sản xuất, HTX còn hỗ trợ vốn, hạt giống với khoảng 50 triệu đồng/hộ. Giám đốc HTX Dịch vụ Nông nghiệp Mỹ Thạnh Nguyễn Quốc Cường nhấn mạnh: “Thay vì sản xuất manh mún, nhỏ, lẻ, thiếu tập trung, chúng ta phải liên kết chặt chẽ, tạo thành một chuỗi từ sản xuất đến tiêu thụ nông sản. Có như vậy, nông dân và HTX mới ăn chắc, mặc bền và hướng đến xây dựng nền nông nghiệp xanh, hiện đại”.

Xen canh, liên kết sản xuất, áp dụng khoa học - kỹ thuật, đón đầu thị trường là cách nhiều nông dân trồng rau màu đang thực hiện. Tin chắc rằng, với lợi nhuận này, nông dân sẽ đón một mùa xuân sung túc, ấm no và tràn đầy niềm vui “được mùa, trúng giá”./.