Hồ Tha La: Kỳ vọng tạo động lực mới cho kinh tế khu vực biên giới Tây Ninh

Hồ Tha La được vận hành từ năm 2005, không chỉ là một công trình thủy lợi trọng điểm, mà còn là “lá phổi” nuôi sống hàng ngàn hécta đất nông nghiệp, cung cấp nguồn nước ổn định cho sản xuất và đời sống người dân khu vực biên giới tỉnh Tây Ninh.

Sau hơn 2 năm “tái thiết” toàn diện, công trình hồ Tha La (xã Tân Châu) khoác lên mình “chiếc áo mới”, sẵn sàng đi vào vận hành, kỳ vọng tạo động lực mới cho kinh tế phía Tây Bắc, đóng góp vào điều kiện sinh thái, môi trường, phát triển kinh tế bền vững, chính quyền địa phương và Nhân dân rất phấn khởi.

Theo Phó Giám đốc Xí nghiệp Thủy lợi Tân Châu Bùi Bá Thuận, ngày 25/11/2022, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (nay là Bộ Nông nghiệp và Môi trường) phê duyệt dự án sửa chữa hồ chứa nước Tha La.

Mục tiêu bảo đảm vận hành an toàn công trình, bảo đảm cấp nước cho khoảng 3.670ha đất nông nghiệp và tạo nguồn cấp nước cho công nghiệp, sinh hoạt khoảng 21.500m³/ngày đêm, tạo nguồn trữ nước phục vụ các nhu cầu khác; tạo nguồn cấp nước thô cho nhà máy nước Tân Châu với công suất 20.000m³/ngày đêm, kết hợp tạo nguồn trữ nước phục vụ trong tương lai; góp phần phát triển giao thông trong khu vực.

Hồ chứa nước Tha La được xây dựng năm 2005, hình thành từ việc xây dựng đập dâng nước trên suối Tha La, điều tiết bằng đập cao su, là một nhánh tương đối lớn của sông Sài Gòn, bắt nguồn từ vùng biên giới Việt Nam - Campuchia, chiều dài suối chính 34km, có dung tích 27,43 triệu m³ nước, được đưa vào sử dụng và khai thác từ năm 2005, cấp nước sản xuất nông nghiệp cho hơn 2.700ha mỗi vụ. Đây là công trình thủy lợi quan trọng thứ hai của tỉnh, sau hồ Dầu Tiếng. 

Tuy nhiên, trải qua thời gian dài vận hành, một số hạng mục xuống cấp, hư hỏng. Đặc biệt hạng mục đập cao su tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn rất cao, có nhiều yếu tố diễn biến khó lường ảnh hưởng đến an toàn tổng thể công trình.

Dự án sửa chữa hồ chứa nước Tha La được chính thức khởi công ngày 28/12/2023, tổng mức đầu tư 280 tỉ đồng, do Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng ngành Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Tây Ninh làm chủ đầu tư.

Tổng diện tích đất bồi thường để xây dựng công trình khoảng 5,9ha. Quy mô đầu tư, sửa chữa, nâng cấp, làm mới các hạng mục công trình gồm: Nâng cấp, sửa chữa đập chính; xây dựng mới tràn xả lũ tại vị trí lòng sông cũ; xây dựng cầu giao thông qua tràn; hoành triệt cống xả đáy; khu cảnh quan, bê tông hóa hệ thống kênh; đồng thời, dự án còn sửa chữa kênh chính, nạo vét kênh tiêu Thạnh Đông.

Đập Tha La nằm trên tuyến Đường tỉnh 795, là tuyến trục chính Đông - Tây kết nối tỉnh Tây Ninh với Đồng Nai (Bình Phước cũ) và TP.Hồ Chí Minh (Bình Dương cũ), cũng là tuyến đường kết nối xã Tân Châu với nhiều xã khu vực biên giới.

Đến nay, dự án sửa chữa hồ chứa nước Tha La đã hoàn thiện các hạng công trình, sẵn sàng đi vào vận hành. Để phù hợp hiện trạng, bảo đảm an toàn khi các phương tiện tham gia giao thông di chuyển qua đập vào ban đêm, tuyến Đường tỉnh 795 qua hồ và đập chính được mở rộng 4 làn xe, đồng bộ kiến trúc công trình với đầy đủ hệ thống đèn chiếu sáng, vạch kẻ đường, giúp rút ngắn thời gian di chuyển, giảm chi phí vận chuyển hàng hóa cho cư dân và doanh nghiệp.

Dự án không chỉ củng cố an toàn điều tiết nước mà còn hình thành trục giao thông huyết mạch, hình thành không gian cảnh quan sinh thái mới cho địa phương. Công trình hồ Tha La được kỳ vọng sẽ trở thành điểm nhấn trong quy hoạch phát triển cảnh quan và du lịch sinh thái khu vực biên giới của tỉnh Tây Ninh. Và hơn hết, khoảng 3.670ha đất nông nghiệp vùng biên giới không còn cảnh “thiếu nước tưới”.

Dự án sửa chữa hồ Tha La mở ra hy vọng mới, không chỉ là câu chuyện về một công trình kỹ thuật, mà còn là minh chứng cho tầm nhìn dài hạn trong quản lý tài nguyên nước, phục vụ đa mục tiêu. Dòng chảy mới này sẽ là điểm tựa vững chắc cho tương lai phát triển bền vững của Tây Ninh./.