Điều trị HIV sớm - 'lá chắn' bảo vệ sức khỏe và cộng đồng

Trong bối cảnh dịch HIV/AIDS còn tiềm ẩn nhiều nguy cơ lây lan, việc điều trị HIV sớm bằng thuốc ARV đang được xem là giải pháp then chốt. Thực tế cho thấy, việc điều trị ARV sớm mang lại nhiều lợi ích thiết thực, không chỉ giúp người nhiễm HIV duy trì sức khỏe, kéo dài tuổi thọ mà còn góp phần quan trọng trong việc giảm lây nhiễm HIV ra cộng đồng.

Bác sĩ (BS) CKI Hồ Thanh Huy - Phó Trưởng khoa Phòng, chống HIV/AIDS, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh, cho biết: “Điều trị ARV sớm rất quan trọng vì thuốc ARV có tác dụng ức chế sự nhân lên của virút HIV, giúp phục hồi hệ miễn dịch, từ đó giảm nguy cơ mắc các bệnh nhiễm trùng cơ hội như lao, viêm phổi, viêm màng não. Nhiều nghiên cứu cho thấy khi người nhiễm HIV được điều trị sớm và tuân thủ tốt, tải lượng virút sẽ giảm xuống dưới ngưỡng phát hiện và khi virút dưới ngưỡng phát hiện thì người bệnh không còn nguy cơ lây truyền HIV cho người khác qua đường tình dục”.

Dự phòng trước phơi nhiễm HIV bằng thuốc ARV hay còn gọi là chương trình PrEP là một chiến lược mới trong dự phòng HIV, bên cạnh các biện pháp quen thuộc như dùng bao cao su, bơm kim tiêm sạch… Nếu sử dụng đúng cách, PrEP có thể giảm nguy cơ nhiễm HIV khoảng 97% qua đường tình dục và 74% qua đường máu. Hiện nay, xu hướng lây nhiễm HIV chủ yếu qua đường tình dục, nhất là trong nhóm nam quan hệ tình dục đồng giới. Vì vậy, PrEP được xem như một “lá chắn bảo vệ”, giúp nhóm nguy cơ cao giảm nguy cơ nhiễm HIV và góp phần hạn chế ca nhiễm mới trong cộng đồng.

Hiện số bệnh nhân nhiễm HIV còn sống đang quản lý trên địa bàn tỉnh là hơn 8.400 ca nội tỉnh và hơn 1.140 ca ngoại tỉnh, trong đó có hơn 7.550 bệnh nhân đang được điều trị ARV. Theo BS CKI Hồ Thanh Huy, khi người nhiễm HIV tuân thủ điều trị ARV đều đặn, sức khỏe cải thiện rất rõ. Họ ít mắc bệnh nhiễm trùng cơ hội, sinh hoạt và làm việc gần như bình thường. Sau một thời gian điều trị, đa số bệnh nhân đạt tải lượng virút dưới ngưỡng phát hiện, đồng nghĩa với không còn nguy cơ lây truyền HIV qua đường tình dục.

Một điểm sáng trong công tác điều trị HIV hiện nay là tư vấn và hỗ trợ mang thai an toàn cho các cặp vợ chồng có người nhiễm HIV. Nhờ điều trị ARV sớm, tuân thủ tốt và được theo dõi chặt chẽ, rất nhiều trường hợp đã sinh con hoàn toàn không nhiễm HIV. Những em bé khỏe mạnh ra đời không chỉ mang lại niềm hạnh phúc cho gia đình mà còn là minh chứng cho hiệu quả của điều trị HIV sớm. Điều này góp phần xóa bỏ dần những định kiến, giảm kỳ thị đối với người nhiễm HIV, giúp họ có thêm động lực, niềm tin để sống tích cực, có trách nhiệm với bản thân và xã hội.

Bên cạnh những kết quả, ngành Y tế tỉnh cũng xác định rõ việc điều trị HIV sớm chỉ thật sự phát huy hiệu quả khi người dân chủ động xét nghiệm và tiếp cận dịch vụ y tế kịp thời. Thực tế vẫn còn một bộ phận người dân ngại xét nghiệm HIV do tâm lý sợ kỳ thị, sợ bị phát hiện bệnh, dẫn đến phát hiện muộn, làm giảm hiệu quả điều trị và tăng nguy cơ lây nhiễm cho người khác. Vì vậy, công tác truyền thông nâng cao nhận thức, thay đổi hành vi tiếp tục được đẩy mạnh, hướng đến mục tiêu “xét nghiệm sớm - điều trị sớm - sống khỏe mạnh”.

Hiện nay, hệ thống cung cấp dịch vụ phòng, chống HIV/AIDS trên địa bàn tỉnh ngày càng được củng cố và mở rộng. Các cơ sở y tế từ tuyến tỉnh đến tuyến cơ sở từng bước nâng cao chất lượng tư vấn, xét nghiệm, điều trị ARV và triển khai PrEP, tạo điều kiện thuận lợi để người dân tiếp cận dịch vụ ngay tại địa phương. Thủ tục điều trị ngày càng đơn giản, bảo mật thông tin được bảo đảm, giúp người nhiễm HIV yên tâm gắn bó lâu dài với điều trị.

Song song đó, ngành Y tế cũng chú trọng lồng ghép công tác phòng, chống HIV/AIDS với các chương trình y tế khác như chăm sóc sức khỏe sinh sản, phòng, chống bệnh truyền nhiễm,… Qua đó, góp phần quản lý toàn diện sức khỏe cho người nhiễm HIV, đồng thời giảm nguy cơ lây nhiễm chéo trong cộng đồng.

Điều trị HIV sớm và mở rộng các biện pháp dự phòng như PrEP chính là hướng đi bền vững trong công tác phòng, chống HIV/AIDS hiện nay. Mỗi người dân cần chủ động xét nghiệm HIV sớm, tiếp cận điều trị kịp thời khi cần thiết và thực hiện các biện pháp dự phòng phù hợp. Với sự vào cuộc đồng bộ của ngành Y tế, các cấp chính quyền và sự đồng hành của cộng đồng, mục tiêu kiểm soát, tiến tới chấm dứt dịch HIV/AIDS hoàn toàn có thể đạt được. Điều trị sớm hôm nay chính là bảo vệ sức khỏe cho chính mình và xây dựng một cộng đồng an toàn, không còn nỗi lo HIV/AIDS trong tương lai./.